รหัสสินค้า (SKU): วิธีสร้างและใช้งานสำหรับผู้ขายบน Shopee Thailand และ Lazada ไทย

รหัสสินค้าดูเหมือนเรื่องเล็ก

จนกว่าสต็อกจะเริ่มปนกันและออเดอร์เริ่มหลุด

ผู้ขายบน Shopee Thailand และ Lazada ไทยจำนวนมากเจอช่อง “รหัสสินค้า” หรือ “SKU” ตอนเพิ่มสินค้าครั้งแรก แล้วเว้นว่างไว้เพราะไม่รู้ว่าต้องกรอกอะไร หรือกรอกมั่ว ๆ ไปแบบไม่มีระบบ ปัญหาจะยังไม่โผล่ตอนมีสินค้าไม่กี่รายการ แต่พอร้านโตขึ้นมีสินค้าหลายสิบถึงหลายร้อยตัวเลือก การไม่มีระบบรหัสสินค้าที่ดีทำให้นับสต็อกผิด ส่งสินค้าผิดสี ผิดไซซ์ และเทียบยอดขายข้ามแพลตฟอร์มไม่ได้เลย

คู่มือนี้อธิบายรหัสสินค้า (SKU) คืออะไร ต่างจากบาร์โค้ดสินค้าที่ต้องขอจาก GS1 Thailand อย่างไร วิธีออกแบบระบบรหัสสินค้าที่ใช้ได้จริงตั้งแต่วันแรก ไปจนถึงขั้นตอนกรอกรหัสสินค้าในหน้าผู้ขาย Shopee Thailand Seller Centre และ Lazada Seller Center

คู่มือนี้เหมาะกับใคร?

• ผู้ขายมือใหม่ที่กำลังเพิ่มสินค้าแรกและเจอช่อง “รหัสสินค้า” หรือ “SKU” แล้วไม่แน่ใจว่าต้องใส่อะไร
• ผู้ขายที่มีสินค้าหลายสี หลายไซซ์ และเริ่มสับสนว่าตัวเลือกไหนเหลือสต็อกเท่าไหร่
• ผู้ขายที่ขายทั้ง Shopee Thailand และ Lazada ไทย และต้องการระบบรหัสเดียวที่ใช้ร่วมกันได้
• ผู้ขายที่เคยส่งสินค้าผิดรายการเพราะสต็อกในระบบไม่ตรงกับของจริง

ขั้นตอนที่ 1: รู้จักรหัสสินค้า (SKU) และความต่างจากบาร์โค้ด

รหัสสินค้า หรือ SKU (Stock Keeping Unit) คือชุดตัวอักษรและตัวเลขที่ร้านกำหนดขึ้นเองเพื่อระบุสินค้าแต่ละรายการในระบบสต็อกของตัวเอง ต่างจากบาร์โค้ดมาตรฐานสากลอย่าง EAN-13 ที่ต้องขอผ่าน GS1 Thailand รหัสสินค้าตั้งเองได้ทันทีโดยไม่ต้องสมัครหรือรอการอนุมัติจากใคร

หลายคนสับสนระหว่างรหัสสินค้ากับบาร์โค้ด เพราะทั้งสองอย่างดูเหมือนกันตรงที่เป็น “รหัสระบุสินค้า” แต่ทำหน้าที่คนละแบบ:

รหัสสินค้า (SKU)

เป็นรหัสภายในที่ร้านกำหนดเอง ไม่มีมาตรฐานกลาง ไม่ต้องขอที่ไหน ใช้สำหรับแยกสินค้าในระบบสต็อกของร้านตัวเอง กรอกได้ทันทีในช่อง “รหัสสินค้า” หรือ “SKU” ของ Shopee Thailand Seller Centre และ Lazada Seller Center

บาร์โค้ดสินค้า (เช่น EAN-13)

เป็นมาตรฐานสากลที่ต้องขอผ่าน GS1 Thailand เพื่อให้ระบบแคตตาล็อกกลางของแพลตฟอร์มจับคู่สินค้ากับฐานข้อมูลทั่วโลก มักใช้กับสินค้าแบรนด์ที่วางแผนขยายไปวางขายในห้างหรือส่งออก

ร้านหนึ่งมีได้ทั้งสองอย่างพร้อมกัน สินค้าชิ้นเดียวกันอาจมีทั้งบาร์โค้ด EAN-13 ที่ติดมาจากโรงงาน และรหัสสินค้า SKU ที่ร้านตั้งเองเพื่อจัดการสต็อกในระบบภายใน หากต้องการรายละเอียดเรื่องบาร์โค้ดและวิธีขอ EAN-13 จาก GS1 Thailand โดยเฉพาะ อ่านเพิ่มเติมได้ที่ บาร์โค้ด สินค้า: วิธีขอและใช้งานสำหรับผู้ขายไทย

ขั้นตอนที่ 2: ทำไมผู้ขายบน Shopee Thailand และ Lazada ไทยต้องมีระบบรหัสสินค้า

รหัสสินค้าไม่ใช่ช่องบังคับเสมอไป แต่การเว้นว่างไว้หรือกรอกแบบไม่มีระบบทำให้จัดการสต็อกยากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อร้านมีสินค้าหลายตัวเลือก ผู้ขายที่มีมากกว่า 20-30 SKU มักพบปัญหานับสต็อกผิดถ้าไม่มีระบบรหัสที่ชัดเจนตั้งแต่ต้น

ตอนร้านเพิ่งเปิดและมีสินค้าไม่กี่รายการ การจำชื่อสินค้าแต่ละตัวยังพอทำได้ แต่ปัญหาจะเริ่มชัดเจนเมื่อสินค้ามีหลายสี หลายไซซ์ หรือหลายรุ่น เพราะแต่ละตัวเลือกคือสต็อกคนละก้อนที่ต้องนับแยกกัน

สัญญาณที่บอกว่าร้านต้องมีระบบรหัสสินค้าจริงจังแล้ว:

• มีสินค้ามากกว่า 20-30 SKU และเริ่มจำไม่ไหวว่าตัวไหนเหลือเท่าไหร่
• ขายสินค้าเดียวกันในหลายสี หลายไซซ์ และเคยส่งผิดตัวเลือกอย่างน้อยหนึ่งครั้ง
• ขายทั้ง Shopee Thailand, Lazada ไทย และ TikTok Shop พร้อมกัน แล้วต้องเทียบสต็อกข้ามแพลตฟอร์ม
• รับสินค้าจากซัพพลายเออร์หลายรายที่ตั้งชื่อสินค้าไม่เหมือนกัน

ระบบรหัสสินค้าที่ดีช่วยให้รับสินค้าเข้า นับสต็อก แพ็คสินค้า และเทียบยอดขายระหว่างแพลตฟอร์มทำได้เร็วขึ้นมาก โดยไม่ต้องเปิดดูชื่อสินค้ายาว ๆ ทีละรายการ และช่วยลดความผิดพลาดตอนแพ็คส่งซึ่งกระทบ rating ร้านโดยตรงบน Shopee Thailand และ Lazada

ขั้นตอนที่ 3: วิธีออกแบบระบบรหัสสินค้า (SKU) ที่ใช้ได้จริง

รหัสสินค้าที่ดีต้องอ่านแล้วรู้ทันทีว่าเป็นสินค้าอะไร สีอะไร ไซซ์ไหน โดยไม่ต้องเปิดเช็กในระบบ โครงสร้างที่นิยมใช้คือ หมวดหมู่-ชื่อย่อสินค้า-สี-ไซซ์ เรียงต่อกันด้วยเครื่องหมายขีด

การตั้งรหัสสินค้าไม่มีมาตรฐานตายตัว แต่ร้านที่จัดการสต็อกได้ดีมักยึดหลักการเดียวกัน 3 ข้อนี้:

หลักการที่ 1: สั้น อ่านง่าย และสื่อความหมาย

ใช้ตัวย่อภาษาอังกฤษหรือตัวเลขที่บอกประเภทสินค้า สี และไซซ์ในตัว เช่น สินค้าเสื้อยืดคอกลมสีขาวไซซ์ M ใช้รหัส SHIRT-WHT-M แทนที่จะใช้รหัสสุ่มอย่าง A00123 ซึ่งต้องเปิดระบบเช็กทุกครั้งถึงจะรู้ว่าคือสินค้าอะไร

หลักการที่ 2: ใช้โครงสร้างเดียวกันทุกสินค้าในร้าน

กำหนดรูปแบบตายตัวไว้ตั้งแต่ต้น เช่น [หมวดหมู่]-[ชื่อย่อสินค้า]-[สี]-[ไซซ์] แล้วใช้โครงสร้างนี้กับสินค้าทุกตัวในร้าน ไม่ใช่บางตัวใช้ตัวเลข บางตัวใช้ตัวอักษรแบบไม่มีแพทเทิร์น เพราะจะทำให้ค้นหาและกรองข้อมูลในสเปรดชีตยากขึ้นภายหลัง

หลักการที่ 3: ห้ามมีรหัสซ้ำกันระหว่างสินค้าคนละรายการ

สินค้าแต่ละ Variation ต้องมีรหัสไม่ซ้ำกันแม้แต่ตัวเดียว เพราะถ้ารหัสซ้ำ ระบบของ Shopee Thailand หรือ Lazada จะไม่สามารถแยกสต็อกของแต่ละตัวเลือกได้ถูกต้อง และอาจทำให้ขายสินค้าเกินจำนวนที่มีจริง

ผู้ขายที่รับสินค้าจากซัพพลายเออร์หลายรายมักเจอปัญหาว่าซัพพลายเออร์แต่ละรายตั้งชื่อสินค้าไม่เหมือนกัน วิธีแก้คือสร้างสเปรดชีตกลางที่เชื่อมชื่อสินค้าจากซัพพลายเออร์เข้ากับรหัสสินค้าที่ร้านตั้งเอง เพื่อให้ทุกคนในทีมใช้รหัสเดียวกันอ้างอิงสินค้าตัวเดียวกัน

ขั้นตอนที่ 4: วิธีกรอกรหัสสินค้าใน Shopee Thailand Seller Centre และ Lazada Seller Center

ทั้ง Shopee Thailand และ Lazada มีช่องกรอกรหัสสินค้าแยกจากช่องบาร์โค้ดในหน้าเพิ่มสินค้า กรอกรหัส SKU ที่ออกแบบไว้ตามขั้นตอนที่ 3 ลงในช่องนี้ ระบบจะใช้อ้างอิงสต็อกภายในบัญชีผู้ขายของคุณเท่านั้น

วิธีกรอกรหัสสินค้าใน Shopee Thailand Seller Centre:

1. เข้า Shopee Thailand Seller Centre (seller.shopee.co.th) และล็อกอินเข้าบัญชีผู้ขาย
2. เข้าเมนู สินค้าของฉัน แล้วเลือก เพิ่มสินค้าใหม่ หรือแก้ไขสินค้าที่มีอยู่
3. เลื่อนไปที่ส่วน ตัวเลือกสินค้า (Variations) ถ้าสินค้ามีหลายสีหลายไซซ์
4. มองหาช่อง รหัสสินค้า (SKU) ซึ่งแยกจากช่องบาร์โค้ด แล้วกรอกรหัสของแต่ละตัวเลือกให้ครบ
5. บันทึกข้อมูลและตรวจสอบว่ารหัสที่กรอกตรงกับสเปรดชีตของคุณก่อนกดยืนยัน

วิธีกรอกรหัสสินค้าใน Lazada Seller Center:

1. เข้า Lazada Seller Center และล็อกอิน
2. ไปที่ Products แล้วเลือก Manage Products
3. คลิกสินค้าที่ต้องการแก้ไข หรือเลือก Add Product สำหรับสินค้าใหม่
4. ในส่วนตัวเลือกสินค้า มองหาช่อง Seller SKU แยกจากช่อง Barcode EAN/UPC
5. กรอกรหัสสินค้าให้ตรงกับระบบที่ใช้ในร้าน แล้วบันทึกและ Submit

หมายเหตุ: Shopee Thailand และ Lazada ปรับปรุงหน้า Seller Centre เป็นระยะ ชื่อเมนูและตำแหน่งช่องกรอกอาจแตกต่างจากที่ระบุเล็กน้อย ถ้าหาไม่พบ ค้นหาคำว่า “SKU” หรือ “รหัสสินค้า” ในหน้าแก้ไขสินค้า และแยกให้ออกจากช่อง “บาร์โค้ด” หรือ “Barcode” ซึ่งเป็นช่องคนละหน้าที่กัน

ขั้นตอนที่ 5: จัดการรหัสสินค้าสำหรับสินค้าหลาย Variation และหลายแพลตฟอร์ม

สินค้าที่มีหลายสีหลายไซซ์ ควรมีรหัสสินค้าแยกกันทุกตัวเลือก และถ้าขายมากกว่าหนึ่งแพลตฟอร์ม ควรใช้ระบบรหัสหลักเดียวกันเพื่อให้เทียบสต็อกข้ามช่องทางได้ง่าย

กรณีสินค้ามีหลาย Variation

เสื้อสีขาวไซซ์ M กับเสื้อสีดำไซซ์ M ต้องมีรหัสสินค้าแยกกัน เพราะเป็นสต็อกคนละก้อน ถ้าใช้รหัสเดียวกันหมด ระบบของ Shopee Thailand และ Lazada จะนับสต็อกปนกันและอาจแสดงว่ามีของขายทั้งที่สีใดสีหนึ่งหมดสต็อกไปแล้ว

กรณีขายหลายแพลตฟอร์มพร้อมกัน

ใช้รหัสหลักชุดเดียวกันสำหรับสินค้าตัวเดียวกันในทุกแพลตฟอร์ม ผู้ขายบางรายเพิ่มตัวย่อแพลตฟอร์มต่อท้ายเพื่อแยกออเดอร์ เช่น SHIRT-WHT-M-SP สำหรับ Shopee, SHIRT-WHT-M-LZ สำหรับ Lazada และ SHIRT-WHT-M-TK สำหรับ TikTok Shop ไทยผ่าน TikTok Seller Center โดยยังอ้างอิงสินค้าตัวเดียวกันในสเปรดชีตกลาง วิธีนี้ทำให้เทียบยอดขายและสต็อกรวมข้ามแพลตฟอร์มได้ง่ายกว่าการตั้งรหัสแยกกันโดยไม่มีความสัมพันธ์กันเลย

สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงเรื่องรหัสสินค้า:

ผู้ขายที่จัดการสต็อกได้ดีมักเริ่มจากระบบง่าย ๆ อย่าง Google Sheets ที่เชื่อมรหัสสินค้ากับชื่อสินค้า จำนวนสต็อก และซัพพลายเออร์ไว้ในไฟล์เดียว การเริ่มต้นด้วยระบบรหัสที่ชัดเจนตั้งแต่สินค้ารายการแรกง่ายกว่าการย้อนกลับมาแก้ไขทีหลังเมื่อร้านมีสินค้าหลายร้อยตัวเลือกแล้ว

Keep Reading

• บาร์โค้ด สินค้า: วิธีขอบาร์โค้ดและใช้งานสำหรับผู้ขายบน Shopee Thailand และ Lazada ไทย — รู้จักบาร์โค้ดมาตรฐานสากลและวิธีขอจาก GS1 Thailand
• เปิดร้านออนไลน์บนมาร์เก็ตเพลส: วิธีเปิดร้านบน Shopee Thailand และ Lazada ไทย — สมัครบัญชีผู้ขายและตั้งค่าร้านครั้งแรก
• สินค้าขายดี: วิธีค้นหา Best Sellers บน Shopee และ Lazada ไทย — เลือกสินค้าที่ลูกค้าต้องการด้วยข้อมูลจริงจากแพลตฟอร์ม
• วิธีขายของออนไลน์มือใหม่: คู่มือครบ จบในที่เดียว — ภาพรวมตั้งแต่เลือกแพลตฟอร์มจนถึงรับออเดอร์แรก

FAQ

รหัสสินค้า (SKU) คืออะไร?

รหัสสินค้า หรือ SKU (Stock Keeping Unit) คือชุดตัวอักษรและตัวเลขที่ร้านค้ากำหนดขึ้นเองเพื่อระบุสินค้าแต่ละรายการในระบบของตัวเอง ต่างจากบาร์โค้ดมาตรฐานสากลอย่าง EAN-13 ที่ต้องขอผ่าน GS1 Thailand ผู้ขายบน Shopee Thailand และ Lazada ไทยตั้งรหัส SKU เองได้ทันทีในหน้าเพิ่มสินค้า ไม่ต้องสมัครสมาชิกหรือรอการอนุมัติจากหน่วยงานใด

รหัสสินค้ากับบาร์โค้ดต่างกันอย่างไร?

รหัสสินค้า (SKU) เป็นรหัสภายในที่ร้านตั้งเอง ใช้แยกสินค้าตามสี ไซซ์ หรือรุ่นในระบบของร้าน ส่วนบาร์โค้ด เช่น EAN-13 เป็นมาตรฐานสากลที่ต้องขอจาก GS1 Thailand เพื่อให้ระบบแคตตาล็อกกลางของแพลตฟอร์มจับคู่สินค้าได้ ร้านหนึ่งอาจมี SKU ของตัวเองโดยไม่มีบาร์โค้ดสากลเลยก็ได้ ทั้งสองระบบทำงานคู่กันได้แต่ทำหน้าที่คนละอย่าง

ตั้งรหัสสินค้า (SKU) เองได้ไหม ไม่ต้องขอที่ไหน?

ตั้งเองได้ทันที ไม่ต้องขอหรือจดทะเบียนกับหน่วยงานใด เพราะ SKU เป็นรหัสภายในสำหรับจัดการสต็อกของร้านเท่านั้น ผู้ขายกำหนดรูปแบบตัวอักษรและตัวเลขเองได้อิสระ ขอเพียงยึดโครงสร้างเดียวกันทุกสินค้าและไม่ใช้รหัสซ้ำกันระหว่างสินค้าคนละรายการในร้านเดียวกัน

รหัสสินค้าต้องเหมือนกันทุกแพลตฟอร์มไหม ถ้าขายทั้ง Shopee และ Lazada?

ควรใช้ระบบรหัสสินค้าเดียวกันในทุกแพลตฟอร์มที่ขาย เพราะช่วยให้เทียบสต็อกข้าม Shopee Thailand, Lazada ไทย และ TikTok Shop ได้ง่ายจากไฟล์เดียว ผู้ขายบางรายเพิ่มตัวย่อแพลตฟอร์มต่อท้ายรหัสหลัก เช่น SHIRT-WHT-M-SP สำหรับ Shopee เพื่อแยกออเดอร์แต่ละช่องทางโดยยังอ้างอิงสินค้าตัวเดียวกันได้

สินค้าที่มีหลายสีหลายไซซ์ ต้องมีรหัสสินค้าแยกกันทุกตัวเลือกไหม?

ควรแยกรหัสสินค้าทุก Variation เพราะแต่ละสีและไซซ์คือสต็อกคนละก้อน ถ้าใช้รหัสเดียวกันหมด ระบบนับสต็อกจะปนกันและอาจขายสินค้าเกินจำนวนที่มีจริง เสื้อสีขาวไซซ์ M กับเสื้อสีดำไซซ์ M ควรมีรหัสต่างกัน เช่น SHIRT-WHT-M และ SHIRT-BLK-M เพื่อให้ Shopee Thailand และ Lazada นับสต็อกแยกแต่ละตัวเลือกได้ถูกต้อง